| طنين
چگونه بر استرس غالب شويم
  
هر فردي فشار رواني را در زندگي خود تجربه مي کند، کشاورز ساکن روستا، مادري که از فرزندان خود مراقبت مي کند، پدري که از عهده مخارج زندگي برنمي آيد، جواني که در حال ازدواج است، دانش آموزي که در فصل امتحانات است، فردي که به دليل بيماري نياز به درمان دارد و مديري که بايد تصميمات مهم اتخاذ کند و مردم فشار رواني را در سراسر تاريخ تجربه کرده اند، فشار رواني بخشي از زندگي انسان است و در هنر و ادبيات تمامي دوره هاي زندگي انسان نيز وجود داشته است.
استرس زماني است که شما مي گوييد، در رنجم، تحت فشارم، بي قرارم، عصباني هستم، مي ترسم، پريشانم، نمي دانم چه کاري بايد انجام دهم، ديگر نمي توانم تحمل کنم و تا کي اين وضع ادامه خواهد داشت. کارشناسان و آگاهان معتقدند که اين گفته ها از وجود فشار رواني حکايت مي کند. اين کارشناسان مي گويند: با زباني ساده تر همه افراد. هم در زمان خوشحالي و هيجانات مثبت و هم در زمان ناراحتي و هيجانات منفي فشار رواني را تجربه مي کنند، اما هنگام ناراحتي و عصبانيت، شدت فشار رواني بالاتر است و گاهي هم به صورت مزمن و طولاني اين حالات ادامه پيدا مي کند.
دکتر «جلال شاکري» روان پزشک مي گويد: به طور کلي آهنگ زندگي سرعت يافته است و شايد دلايل اين سرعت را بتوان به زندگي سنتي، کاهش روابط اجتماعي، کم شدن حمايت اجتماعي، تغيير ارزش ها و اعتقادات، عمل نکردن به مفاهيم ديني، رژيم غذايي نامناسب و مصرف بي رويه دارو مربوط دانست. وي اضافه کرد: افرادي که در زندگي با شکست هايي چون فوت همسر، جدايي و طلاق و محدوديت زندگي مواجه هستند در معرض آسيب پذيري بيشتري قرار دارند.
وي گفت: سالمندان به دليل تجربيات زندگي، کهولت سن، واکنش هاي سوء، مرگ عزيزان و از دست دادن استقلال اقتصادي، به افراد ديگر جامعه خصوصا فرزندان وابسته مي شوند که اين عوامل مشکلات جسمي و رواني زيادي چون افسردگي و اضطراب را در دوران سالمندي افزايش مي دهد. «رضا مرادحقيقيان»، کارشناس بهداشت رواني مي گويد: نشانه هاي فشار رواني بر احساسات، افکار و رفتارها و جسم اثر مي گذارد. وي گفت: احساس اضطراب با تحريک پذير شدن، احساس هراس و ترس، تغييرات خلقي مثل عصبانيت و خشم خود را نشان مي دهد. وي اضافه کرد: احساس بي ارزشي و دست کم گرفتن خود، نداشتن تمرکز، نگراني در مورد آينده، فراموشکاري، ترس از شکست، خجالت زدگي، اشتغال ذهني با کارهاي روزمره و افکار خودانتقادگرانه منفي، افکار افسرده ساز هستند. حقيقيان افزود: فشارهاي رواني بر رفتار به صورت لکنت زبان و ساير مشکلات گفتاري مثل با عجله صحبت کردن، بريده بريده و يا با تن صداي پايين صحبت کردن خود را نشان مي دهد.
وي گفت: خنديدن با صداي بلند و حالت عصبي صدا، افزايش مصرف سيگار گريه بدون دليل آشکار، ساييدن دندان ها روي هم، فقدان ميل جنسي، انزواي اجتماعي، افزايش پرخاشگري، عصبانيت و افزايش تمايلات وسواسي از ديگر موارد فشارهاي رواني است. وي از تعريق و دست هاي مرطوب، لرزش، خشکي گلو و دهان، تکرر ادرار، سوء هاضمه، استفراغ، سردرد، درد گردن يا پشت، افزايش ضربان قلب، تيک هاي عصبي، مشکلات خواب، فقدان اشتها و يا پرخوري افراطي به عنوان علائم فشار رواني بر جسم ياد کرد.
حقيقيان گفت: در بعضي از افراد، بيشتر عضلات از فشارهاي رواني تاثير مي پذيرند و نشانه هايي چون سردردهاي مختلف را به وجود مي آورند، در برخي افراد، سيستم قلبي و عروقي تحت تاثير فشار رواني قرار مي گيرد و تپش قلب پيدا مي شود در حالي که در برخي افراد ممکن است دستگاه گوارش آسيب پذيرتر باشد. حقيقيان گفت: افراد صرفا قرباني استرس نيستند، بلکه نوع قضاوت، طرز فکر، برداشت و تجارب، خلق وخو و روحيه افراد مي تواند باعث اين تفاوت ها باشد. وي افزود:فرد با يادگيري و شناختن قادر خواهد بود با آگاهي، پيش بيني فعاليت و برنامه ريزي، بيان خواسته ها، کنترل عصبانيت، گذشت، بخشش و حتي اجتناب، ميزان فشار رواني خود را کاهش دهد. |